Rezerwat krajobrazowo-florystyczny 'Skarpa Dobrska' jest unikalnym fragmentem krajobrazu wyżynnego Polski, gdzie niezwykle silnie kontrastują ze sobą:

• rozległa równina aluwialna (dno Kotliny Chodelskiej)
• przełomowy fragment doliny Wisły
• krawędź Równiny Bełżyckiej (właściwy rezerwat) o wysokości względnej 90 m.

Położony jest w obrębie Kazimierskiego Parku Krajobrazowego w gminie Wilków między wsiami Dobre i Podgórz. Obszar rezerwatu obejmuje swoim zasięgiem 3 działki. W części wschodniej działkę nr 1994 o powierzchni 10,8 ha - własność wspólnoty gminnej wsi Dobre, a w części zachodniej działki nr 1430 i 1431 o łącznej powierzchni 31,2 ha należące do wspólnoty gminnej wsi Podgórz. Część zachodnia - między wsiami Podgórz i Dobre cechuje się dużą wysokością względną dochodzącą do 85 m i jest słabo rozcięta. Nachylenia stoku przekraczają tu 40 . Górną część krawędzi stanowią ścianki lessowe dochodzące do 10 m wysokości. W obrębie ścianek lessowych rozwijają się formy suffozyjne - kotły i kanały, a miejscami wyraźne są obrywy. Południowo-wschodnia część rezerwatu, bezpośrednio przylegająca do wsi Dobre cechuje się malejącą ku wschodowi wysokością względną od 80 do 50 m i bardzo silnym rozcięciem przez wąwozy (do 40 m głębokości, o spadkach podłużnych dochodzących w górnych częściach do 20 ). Stok krawędzi eksponowany jest ku południowemu zachodowi i cechuje się silnym nasłonecznieniem, jednocześnie jest eksponowany na deszczonośne wiatry.

Wg obserwacji Wołka na warunki mikroklimatyczne panujące na zboczach wpływają:

• rzeźba terenu
• przebieg pogody
• rodzaj gleby.

Obszar rezerwatu pozbawiony jest stałych cieków, a pojawiają się wody okresowe. W środkowej i zachodniej części krawędzi i u jej podnóża występują wysięki i niewielkie źródła. Poziom wód podziemnych nawiązuje do zwierciadła wody w dolinie Wisły. Obszar rezerwatu cechuje się mozaikowatością gleb wynikająca z procesów erozyjnych i denudacyjnych zachodzących z duża intensywnością. Na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie 13 zespołów i zbiorowisk roślinnych, w tym 356 gatunków roślin naczyniowych (19 gatunków objętych ochroną gatunkową.)

FAUNA

W wyniku badań, na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie około 1200 gatunków reprezentujących 48 rodzin motyli, co stanowi 40% całości fauny krajowej, co świadczy o jego unikalnych walorach. Nie spotykany jest również w Polsce, a możliwie że i w Europie Środkowej podobny, niewielki obszar, na którym występowałaby tak duża liczba form kserotermofilnych. Na szczególną uwagę zasługuje modraszek orion (Scolitanides orion), który obok 57 innych znajduje się na "Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce". Z badań wynika, że gatunek ten preferuje ciepłe, zaciszne miejsca w wąwozach i u podnóża skarpy tam gdzie w większych ilościach rośnie rozchodnik( Sedum maximum), roślina żywicielska jego gąsienic. Populacja ta jest największą w kraju, co przy odpowiednich zabiegach ochronnych może umożliwić zachowanie gatunku w Polsce.

Zabiegi proponowane :
• Wycinanie krzewów i drzew zarastających stanowiska rozchodnika
• Przeprowadzenie szczegółowych badań nad preferencjami środowiskowymi i czynną ochroną w rezerwacie niektórych gatunków mrówek, w których gniazdach modraszek odbywa część swojego rozwoju.
• Nasadzenia topoli białej w miejscach mocno nasłonecznionych spowodowały zmianę warunków mikroklimatycznych, a tym samym zanik Galium vernum na który żerowały gąsiennice Cletis maculosa - niedźwiedziówki. Nasadzenia sosny doprowadziły do zaniku skalnika - Chazara briseis, którego gąsienice żyją na Brachypodium pinnatum.

FLORA

Na terenie rezerwatu występuje 356 gatunków roślin naczyniowych. 19 gatunków objetych jest ochroną gatunkową.

Ochrona częściowa:

Na uwage zasługuje też bogata flora porostów, reprezentowana przez bardzo rzadkie gatunki, takie jak:

1. Błyskotka biała (Fulgensia fulgens) - znana jedynie z kilku stanowisk nad dolną Odrą i Wartą. Prawdopodbnie, jest to obecnie jedyne istniejące stanowisko w Polsce.
2. Skalniczka zamknieta (Petractis clausa) - rzadki górski gatunek, na Lubelszczyźnie stwierdzony po raz pierwszy.
3. Catapyrenium cinereum - na rędzinach we wschodniej części rezerwatu.
4. Collema tenax - nalessowy, pospolity na nagiej ziemi między kępami traw.
5. Collema coccophorum - porasta strome, nasłonecznione ścianki lessowe.
6. Caloplaca lactea - rośnie na nasłonecznionych, stromych sciankach lessowych.
7. Toninia lobulata - nalessowy, w murawach kserotermicznych.

• Aloina brevistoris
• A.ambigua
• A.rigida
• Barbula trifaria
• Pterygoneurum ovatum

Obserwuje się istotne zmiany w szacie roślinnej. Dotyczy to muraw o charakterze stepowym, które w warunkach klimatycznych Polski są niestabilne i ulegają przemianom sukcesyjnym - zarastaniu murawy kserotermicznej krzewami, a w dalszym etapie również drzewami, które zacieniając podłoże mogą w krótkim czasie doprowadzić do wypierania światłolubnych roślin stepowych i zmniejszenia się powierzchni zajmowanej przez zbiorowiska kserotermiczne. Wraz z zanikiem populacji gatunków roślin zanikają również ściśle związane z nimi populacje owadów monofabicznych.

Na terenie rezerwatu "Skarpa Dobrska" występują fitocenozy rzadkich zespołów roślinnych skupiających gatunki roślin o pontyjskim i pontyjsko-ponnońskim charakterze zasięgu. Najcenniejsze: murawy o charakterze stepów trawiastych zajmujące skrajnie suche i nasłonecznione siedliska. W kompleksie przestrzennym z murawami rosną zarośla kserotermiczne.

Prace pielęgnacyjne w rezerwacie

W celu utrzymania cennych muraw kserotermicznych i zachowania siedlisk rzadkich, chronionych gatunków tworzących te murawy, ZPKWL od kilku lat przeprowadza działania ochronno-pielęgnacyjne. W tym celu 2 razy do roku dokonuje się wycinki samosiewek i odrostów (głównie topoli białej i śliwy tarniny), co ogranicza naturalną sukcesję i pozwala zachować unikalne obszary muraw ciepłolubnych z cennymi gatunkami roślin. Odsłonięcie muraw kserotermicznych dzięki wycince gatunków ekspansywnych, spowodowało zwiększenie ilości stanowisk Miłka wiosennego (Adonis vernalis L.). Prace pielęgnacyjne przeprowadza się na łącznym obszarze 3,3 ha, planuje sie zwiększenie obszaru wycinki, co może doprowadzić do zwiększenia areału muraw ciepłolubnych. Prace przeprowadzane są na stoku o nachyleniu czasami przekraczającym 40°.