POŁOŻENIE

Park położony jest w zachodniej części Pojezierza Łęczyńsko - Włodawskiego a także obejmuje część Równiny Parczewskiej. Od wschodu sąsiaduje z Poleskim Parkiem Narodowym i jego otuliną. Jest to region o wyjątkowo wysokich walorach przyrodniczych oraz lokalnie o bardzo dużych walorach rekreacyjnych. Pojezierze Łęczyńsko - Włodawskie jest jedenym w Polsce pojezierzem położonym poza zasięgiem ostatniego zlodowacenia. Park położony jest na terenie gmin: Ludwin, Puchaczów, Uścimów, Ostrów Lubelski.

RZEŹBA TERENU

W rzeźbie obszaru dominują formy płaskie, urozmaicone niewielkimi wzniesieniami kredowymi i lejami krasowymi, nielicznymi pozostałościami po morenach czołowych (np. w rejonie jezior Miejskie i Kleszczów) oraz nielicznymi wydmami.

KLIMAT

Klimat chrakteryzuje wysoka średnia roczna wilgotność powietrza (ok.70%), dość ostre warunki termiczne świadczące o okresowych wpływach klimatu kontynentalnego oraz jedne z najwiekszych na Lubelszczyźnie predkości wiatru (ok.3,5 m/s). Średnia roczna temperatura wynosi ok. 7 stopni Celsjusza.

WODY POWIERZCHNIOWE

Jeziora, torfowiska i stawy są najbardziej charakterystycznym rysem krajobrazu. Tereny trwale i okresowo podmokłe, jeszcze 40 lat temu zajmowały ok.70% powierzchni tego obszaru i posiadały unikalne walory przyrodnicze. Trwające od połowy lat 50-tych intensywne "melioracje" doprowadziły do osuszenia i całkowitej zmiany charakteru ok.80% mokradeł oraz znacznego ekologicznego zubożenia pozostałych terenów. Region ten zalicza się do najcenniejszych przyrodniczo na Lubelszczyźnie. System wód powierzchniowych wzbogacają 2 zespoły stawów w rejonie Uścimowa i Krasnego. Naturalna sieć rzeczna jest uboga. W parku krajobrazowym i jego otulinie znajdują się poczatkowe odcinki rzek: Piwonii, Tyśmiennicy i Bobrówki. Liczne są natomiast rowy melioracyjne. Wschodnim skrajem parku przebiega kanał Wieprz - Krzna.

SIEĆ JEZIOR

Spośród 17 znajdujących sie tutaj jezior, najwyższe walory ekologiczne posiadają jeziora: Uściwierz, Piaseczno, Brzeziczno, Łukietek, czarne Gościnieckie, a w otulinie parku - jezioro Mytycze. Jezioro Mytycze, którego przyrodnicze walory zostały zniszczone w latach 60-tych przez przekształcenie w zbiornik retencyjny, w ciagu 30 lat zregenerowało uniklane ekosystemy i dziś proponowane jest ono do ochrony rezerwatowej.

Najwyższe walory rekreacyjne posiadają jeziora: Piaseczno, Rogóźno, Krasne, Łukcze, Zagłębocze..

Jeziora różnią się od siebie kształtem, czystością wód, trofią, charakterem brzegów, rodzajem roslinności, stopniem jej wkraczania w ekosystem wodny. Stwarza to różnorodność krajobrazową i podstawę bogactwa przyrodniczego tych obszarów.

Niektóre (najgłębsze) jeziora powstały prawdopodobnie wskutek procesów krasowych. Pochodzenie innych wiazać można z pozostałościami wielkiego rozlewiska z okresu polodowcowego. Jeszcze inne mogły powstać na skutek wytopienia ogromnych brył lodu w ziemi, po ustąpieniu lodowca.

SZATA ROŚLINNA

Szata roślinna jest bardzo interesująca. Zbiorowiska leśne zajmuja 32,2% powierzchni parku, łąkowe - 21,1% a torfowiska otwarte i natorfowe zbiorowiska zaroślowe - 2,3%. Największym kompleksem leśnym są tutaj Lasy Parczewskie. Obecnie w obreb parku wchodzi tylko ok.25% ich powierzchni. Pozostała część, leżąca w innych województwach - także powinna zostać poddana ochronie. Lasy Parczewskie to bogata mozaika różnowiekowych zbiorowisk leśnych, wśród których przeważają bory sosnowo - dębowe. Stosunkowo duzy udział mają też łęgi i olsy. Mało jest natomiast grądów lipowo - grabowych.

W runie Lasów Parczewskich na polanach, wydmach i obrzeżach leśnych wystepuje wiele rzadkich gatunków roślin:
• goździk piaskowy,
• lepnica litewska,
• orlik pospolity,
• orlik pospolity,
• sasanka otwarta,
• pomocnik baldaszkowy,
• naparstnica zwyczajna,
• bluszcz pospolity,
• mieczyk dachówkowaty,
• podkolan biały,
• podkolan zielonawy i inne.

Najcenniejsze zbiorowiska torfowiskowe zachowały się wokół niewielkich jezior dystroficznych: Ciesacin, Brzeziczno, Łukietek, Czarne Gościnieckie oraz wokół 3 jezior eutroficznych: Uściwierz, Nadrybie, Bikcze oraz na pływających wyspach na jeziorze Mytycze.

Występuje tu wiele gatunków rzadkich, takich jak:
• widłak torfowy
• brzoza niska
• wierzba lapońska
• aldrowanda pęcherzykowata
• wąkrota zwyczajna
• przygiełka biała
• rosiczka okrągłolistna
• rosiczka długolistna
• rosiczka posrednia
• gnidosz królewski
• goryczka waskolistna
• kruszczyk błotny
• storczyk szerokolistny
i wiele innych.

FAUNA

W Lasach Parczewskich występują bardzo rzadkie na terenie całego kraju duże ptaki drapieżne, umieszczone na czerwonej liście gatunków zagrożonych wymarciem : orzeł bielik (Haliaeetus albicilla) oraz puchacz (Bubo bubo L.). Gnieździ się tu także orlik krzykliwy, gadożer, bocian czarny, a na śródleśnycg torfowiskach - żuraw.

Na jeziorach i torfowiskach występują bardzo cenne gatunki ptaków wodno - błotnych:

• perkoz rdzawoszyji
• perkozek
• bąk
• remiz
• brodziec krwawodzioby
• brodziec samotny
• rycyk
• błotniak popielaty

Fauna gadów reprezentowana jest przez bardzo rzadkiego w innych rejonach kraju - żółwia błotnego, z płazów - ginąca już w wielu regionach ropucha zielona, z rzadkich ssaków: bóbr i łoś.

WALORY KULTUROWE

W sąsiadującym z otuliną parku miasteczku Ostrów Lubelski, założonym w 1548 r. przez Jana Tęczyńskiego, zachował się późnobarokowy kosciół z połowy XVIII w., zbudowany przez Pawła Fontannę. W Ostrowie, Bójkach, Jedlance, Krasnem i kilku innych wsiach zachowały się stare drewniane chaty wiejskie, a przy nich gdzieniegdzie - przystudzienne żurawie.